Ngan hang kien thuc trong ngo

 

3.1. Thời vụ, giống và chuẩn bị hạt giống
Ngô trồng luân canh với lúa thường được trồng ở những nơi mà nguồn nước tưới không đủ cung cấp cho việc trồng lúa theo sơ đồ ngô xuân – lúa mùa – ngô đông hoặc ngô xuân – lúa mùa:
- Vụ Xuân: 20/1 – 10/2: gieo trồng những giống ngô lai đơn có năng suất cao như: C919, LVN10, LVN61, LVN885, CP888, Bioseed 9698…
- Vụ Đông: Gieo trồng ngay sau khi thu hoạch lúa mùa và kết thúc trước 20 tháng 9. Trong vụ Đông thường sử dụng các giống ngô ngắn ngày như: LVN4, LVN99, C919….
- Lượng giống cho 1 sào Bắc Bộ (360 m2) khoảng 0,8 – 1kg

3.2. Làm đất
Cày sâu để lấy đất lên luống tránh bị ngập úng khi gặp mưa to, mặt luống rộng 100-110cm đối với luống trồng 2 hàng; mặt luống rộng 40cm đối với luống trồng 1 hàng

3.3. Gieo trồng
Có thể gieo thẳng hoặc làm bầu (xem phần kỹ thuật trồng ngô bầu). Mật độ  tuỳ theo mùa vụ và đặc điểm của giống, các giống ngô dài ngày và trồng vụ Xuân thì trồng thưa hơn đối với giống ngắn ngày và trồng trong vụ Đông.

3.4. Chăm sóc
- Khi ngô được 3-4 lá thì tiến hành tỉa định cây, để mỗi hốc 1 cây nếu bị khuyết cây thì hốc bên cạnh để 2 cây hoặc dắm bằng ngô bầu.
- Xới xáo, làm cỏ kết hợp bón thúc lần 1 khi ngô được 3-4 lá
- Làm cỏ bón thúc lần 2 kết hợp vun cao khi ngô được 8-9 lá
- Tưới nước: độ ẩm đất thích hợp đối với ngô là 70-80%. Khi đất khô nếu không mưa thì phải tưới nước cho ngô, nên kết hợp tưới nước cho ngô sau khi bón phân và vun xới. Cách tốt nhất là tưới theo rãnh, theo băng để ngâm qua một đêm rồi rút cạn nước. Không được để nước đọng gây ngập úng, rễ ngô sẽ bị thối, lá héo vàng.

3.5. Bón phân
a. Lượng phân bón:  Cho 1 ha (10.000 m2).
- Urê: 300 kg.
- DAP: 150-200 kg.
- KCl: 100-150 kg.
Đối với vùng có làm đất thì có thể thay thế phân DAP bằng Supper với liều lượng 450 kg/ha (tương đương với lượng lân có trong 150 kg DAP).
Ngoài lượng phân vô cơ trên, tốt nhất nên bón thêm phân chuồng với lượng từ 8-10 tấn/ha hoặc phân hữu cơ vi sinh với lượng 2 tấn/ha.

b. Cách bón :
- Bón lót : Bón lót toàn bộ lượng phân chuống (hoặc phân hữu cơ vi sinh) với toàn bộ phân lân, đôi khi bón thêm 1/3 lượng đạm urê. Ở những lô ruộng to, gieo hạt bằng máy, lượng phân trên sau khi trộn đều được rắc đều trên mặt đất, dùng bừa đĩa vùi phân trước lần bừa san bằng mặt ruộng. Thông thường áp dụng bón lót vào rãnh hoặc hốc và lấp đất trước khi gieo hạt hoặc đặt bầu.
- Bón thúc :
+ Bón thúc lần 1 khi ngô có 3-4 lá thật (10-15 ngày sau gieo) với 1/2 lượng đạm và 1/2 lượng kali. Rễ đốt giai đoạn này chưa phát triển mạnh và không có tính hướng phân, do đó để rễ tiếp xúc được phân nhanh nên rạch một rãnh nông 5 cm cách gốc hàng ngô 5 cm, rắc phân rồi lấp đất lại.
+ Bón thúc lần 2 khi ngô có 9-10 lá (sau gieo 35-40 ngày), bón nốt 1/2 lượng đạm và 1/2 lượng kali. Thời điểm này hệ thống rễ đã phát triển rất mạnh, bao phủ hết khu vực quanh gốc, do vậy không cần rạch rãnh mà rải đều phân theo hàng cách gốc 5 cm trên mặt đất rồi kết hợp vun cao lấp phân.
- Bón thúc bằng cách tưới nước :
Bón thúc cho ngô còn được thực hiện theo phương pháp tưới. Tiến hành hòa nước phân hữu cơ (nước phân chuồng, phân bắc, nước giải) hoặc phân vô cơ vào nước và tưới cho ngô. Ở những nơi trồng ngô đông trên đất ướt thường áp dụng phương pháp này.

3.6. Phòng trừ sâu bệnh
Đối với ngô trồng luân canh với lúa thường gặp các loại sâu bệnh sau:

- Sâuxám: Vệ sinh đồng ruộng, đất vừa khô là cày bừa ngay, gieo đúng thời vụ, gieo tập trung, khi mới xuất hiện có thể bắt bằng tay hoặc bẫy bả diệt ngài sâu xám. Thuốc hoá học để diệt: Factact 50WP, Sumithion 75 WP…..
- Sâu đục thân, đục bắp ngô: Đểphòng chống sâu đục thân cần gieo đúng thời vụ, xử lý đất hoặc đốt thân lá ngô của vụ trước, diệt sạch cỏ dại…có thể phun phòng trừ sâu đục thân bằng cách rắc Furadan hoặc Basudin bột, Regent bột vào ngọn.
- Rệp cờ: Vệ sinh đồng ruộng sạch cỏ dại; trồng đúng mật độ, dùng thuốc hoá học như Regent 800 WP pha tỷ lệ 0,1-0,2%.

 

 

 

- Bệnh khô vằn: (do nấm Rizoctonia Solani gây ra) Những biện pháp tốt nhất là luân canh, tăng cường bón vôi và kali; tiêu huỷ tàn dư vụ trước; dùng giống mới chống bệnh; phun Validacin để trừ bệnh.
- Bệnh đốm lá và bệnh phấn đen: Thực hiện chế độ luân canh, không nên trồng 2-3 vụ ngô liên tục. Vệ sinh đồng ruộng, nhặt sạch cỏ dại. Xử lý hạt giống trước khi gieo bằng Xêrêzan (2kg/tấn hạt ngô) với bệnh đốm lá nhỏ, dùng Granozan (1 kg/tấn hạt ngô) hoặc TMTD (2kg/tấn hạt) đối với bệnh than đen. Gieo trồng bằng các giống ít nhiễm bệnh.

3.7. Thu hoạch
Dựa vào đặc điểm hình thái của cây và ngô, độ ẩm hạt: Khi lá ngô đã chuyển từ màu xanh sang vàng, các lá phía dưới khô, các lá bi phía ngoài khô và chuyển sang màu vàng, tách thử một số ngô thấy các hạt trong ngô cứng, tách hạt ra khỏi lõi không bị xây sát, phần chân hạt có các điểm đen…là thu hoạch ngô

3.8. Bảo quản
Sau khi thu hoạch ngô, cần phải phơi, sấy hạt đến khi thuỷ phần của hạt <14% cho vào thùng chứa, chum vại,…phủ một lớp giấy báo rồi rải tro, vôi bột hoặc một lớp lá xoan khô có tác dụng giữ ẩm và tránh mối mọt xâm nhập phá
Nếu thu hoạch ngô trong điều kiện trời mưa, khi đem ngô về nhà cần buộc lá bi 8-10 ngô thành túm đem treo phơi trên dây, sào ở nơi thoáng, có gió thổi để ngô ngô khô dần, khi nào có điều kiện thuận lợi mới đem xuống tẻ hạt, phơi khô và bảo quản

 

 

Ban biên tập

TT

Họ và tên

Cơ quan công tác

1

TS. Nguyễn Văn Vấn

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

2

PGS.TS. Nguyễn Văn Viết

Ban Khoa học & HTQT, Viện KHNNVN

3

TS. Hồ Quang Đức

Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

4

TS. Nguyễn Công Vinh

Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

5

ThS. Lê Văn Hải

Viện Nghiên cứu Ngô

6

ThS. Nguyễn Hoàng Long

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

7

ThS. Phạm Thị Xuân

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

8

CN. Lê Thị Liên

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

9

CN. Phạm Hồng Hạnh

Viện Bảo vệ thực vật

Ban Thông tin - Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
Địa chỉ: Vĩnh Quỳnh - Thanh Trì - Hà Nội