Ngan hang kien thuc trong ngo

 

14. Mèn mén ngô

Mèn mén là món ăn truyền thống của người Mông ở những vùng núi cao, thuộc các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Ngày nay, do cuộc sống của người Mông đã đầy đủ hơn, món Mèn mén đã không còn là món ăn chính trong bữa ăn hàng ngày nhưng mỗi dịp lễ  tết, hội hè…vẫn không thể thiếu món ăn truyền thống Mèn mén.
Mèn mén được làm từ hạt ngô tẻ. Món Mèn mén đòi hỏi tốn nhiều thời gian để thực hiện với các công đoạn: Bóc vỏ, tách hạt ra khỏi lõi ngô, xay hạt ngô thành bột và sàng bỏ bớt vỏ. Sau khi có bột ngô vừa ý, người làm trộn bột ngô với nước, đổ vào chõ và cho vừa nước đủ để đồ. Để có được món Mèn mén, người làm phải đồ bột ngô hai lần trên chõ gỗ.
Mèn mén khi đã chín có vị thơm, dẻo, rất đậmđà. Ăn mèn mén bao giờ cũng kèm thêm một bát canh. Người Mông thường ăn món này với canh bí để tăng thêm phần hấp dẫn cho món ăn.

 

1. Nguyên liệu và cách chế biến


a/ Nguyên liệu

- Bột ngô

b/ Cách chế biến

Chọn loại ngô tẻ hoặc ngô răng ngựa giống địa phương, phơi hoặc sấy khô, rồi xay ngô thành bột.
Xay bằng cối đá để loại bỏ hết mày ngô, mắt ngô, lớp vỏ mỏng bọc bên ngoài hạt ngô, sau đó sàng 2 - 3 lần để lấy bột mịn nhất.
Cũng có thể đem ngâm cho mềm hạt, xay bóc hết mày. Sau đó, đem ngô xay thật nhỏ lấy tinh bột.
Lấy bột ngô  trộn với 10% nước, bắc lên khay đồ (gần giống như đồ xôi). Dụng cụ đồ mèn mén còn gọi là khay, được làm bằng gỗ quý.
Để thành món mèn mén người ta phải đồ hai lần. Đồ lần đầu để tẩm nước vào bột ngô, đồng thời cũng là để làm cho bột ngô tơi, không dính vào nhau.
Thời gian đồ lần đầu cần tính toán cho thích hợp với từng loại ngô (ngô non hay ngô già). Nếu là bột ngô già thì thời gian đồ cần lâu hơn. Nếu là bột ngô non thì chỉ sau khi nước ở trong chảo sôi, thấy hơi bốc nghi ngút lên miệng chõ là có thể bắc chõ ra, đổ bột ngô ra mẹt, dùng thìa gỗ đảo đi, đảo lại được hoặc dùng tay vò thật đều cho bột ngô thật tơi. Nếu không khi thì đồ lại lần sau bột ngô sẽ không chín kỹ, không thể có món mèn mén với vị thơm, dẻo và ngọt đậm đà, hơn nữa ăn sẽ bị đau bụng.
Sau khi làm tơi và để nguội, tiếp tục trộn với 10% nước đem đồ lần hai và lần này phải đồ cho chín thật kỹ cho tới khi bột ngô chín thơm là được.

 

 

 

2. Quy trình làm món Mèn mén

 


 

 

ABC

Ban biên tập

TT

Họ và tên

Cơ quan công tác

1

TS. Nguyễn Văn Vấn

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

2

PGS.TS. Nguyễn Văn Viết

Ban Khoa học & HTQT, Viện KHNNVN

3

TS. Hồ Quang Đức

Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

4

TS. Nguyễn Công Vinh

Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

5

ThS. Lê Văn Hải

Viện Nghiên cứu Ngô

6

ThS. Nguyễn Hoàng Long

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

7

ThS. Phạm Thị Xuân

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

8

CN. Lê Thị Liên

Ban Thông tin, Viện KHNNVN

9

CN. Phạm Hồng Hạnh

Viện Bảo vệ thực vật

Ban Thông tin - Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
Địa chỉ: Vĩnh Quỳnh - Thanh Trì - Hà Nội